Blog
Bitta bo‘limda ikkita suhbat. Birinchisi — pul va muddat haqida: qancha turadi, smeta nimalardan tuziladi, byudjetni nima shishiradi. Ikkinchisi — injiniring: to‘xtatib bo‘lmaydigan tizimlar qanday qurilgan. Suvsiz va javob o‘rniga «vazifaga bog‘liq» degan gapsiz.
Testlar xatoning yoʻqligini isbotlamaydi. Nima isbotlaydi
Qisqasi: testlar toʻplami — bu qidiruv. U «topdim» deya oladi va «yoʻq» deya olmaydi. Kodning koʻp qismi uchun bu yetarli, ammo toʻlov protokoli, buyurtmaning holat mashinasi va ikki vazifa umumiy holatga tegadigan har qanday joy uchun yetarli emas: u yerda xato — qadamlarning kamdan-kam uchraydigan birikmasi. Model tekshiruvi barcha erishiladigan holatlarni aylanib chiqadi va testlar umuman javob bera olmaydigan savolga javob beradi.
Izolyatsiya darajalari: bazangiz aslida nimaga yoʻl qoʻyadi
Qisqasi: izolyatsiya darajasi — unumdorlik sozlamasi emas, ilovangiz koʻrishi mumkin boʻlgan natijalar roʻyxati. «read committed» bilan «serializable» oʻrtasida nomi va narxi bor anomaliyalar turadi: qoldiqdan ortiq yechib olish, navbatchisiz qolgan smena, ikki marta raqamlangan hujjat. Hujjatlarda «baza snapshot isolation ni qoʻllaydi» deb oʻqish yetarli emas — bu matnning emas, bajarilishlarning xossasi.
Master qulaydi: maʼlumotlaringiz bilan aslida nima boʻladi
Qisqasi: «bizda uch tugunli klaster bor» — bu tizimning xossasi emas, konfiguratsiya tavsifi. Xossa kimdir tekshirgandan keyin paydo boʻladi: tarmoq boʻlinganda ikki tugun bir vaqtda oʻzini bosh deb hisoblamasligini va mijozga tasdiqlangan yozuv qulagan lider bilan birga yoʻqolmasligini. Buni serverni qoʻlda oʻchirib emas, simulyatsiya bilan tekshiriladi.
Test uch yuz yurishda bir marta yiqiladi. Bu ob-havo emas
Qisqasi: uch yuz yurishda bir marta yiqiladigan test haqiqiy poygani allaqachon topgan — siz uni takrorlay olmayapsiz, xolos. Tasodifiy narsa xato emas, operatsion tizim tanlagan bajarilish tartibi. Bu tanlovni undan tortib oling — va yiqilish latifadan manzilga aylanadi.
Takroriy so‘rov puldan ikki marta yechmasligi kerak
Qisqacha: tarmoq to‘lov o‘tgan-o‘tmaganini aytmaydi — u shunchaki jim qoladi. Mijoz tugmani ikkinchi marta bosadi, mobil ilova so‘rovni o‘zi takrorlaydi, va himoyasiz siz ikki marta yechasiz. Idempotentlik jadvallar va kod darajasida qanday ishlashini hamda uni odatda qayerda buzishlarini ko‘rib chiqamiz.
Hech kim ko‘rmagan qoplama tufayli LCP 6,4 soniya
Qisqacha: o‘z saytimizning tahlili. Birinchi ekran matni serverdan 10 millisekundda kelardi, ekranda esa olti yarim soniyadan keyin paydo bo‘lardi — uni faqat yuklangan JavaScript olib tashlay oladigan intro-qoplama yopib turardi. Tuzatishdan keyin LCP 6,4 → 2,2 s, unumdorlik bahosi 73 → 98. Quyida qanday izlaganimiz, noto‘g‘ri chiqqan farazni ham qo‘shib.
Bazani yuklama ostida ko‘chirish va yozuvlarni yo‘qotmaslik
Qisqacha: «yakshanba kechasi ko‘chiramiz» — bu reja emas, garov. Ishlaydigan usul boshqacha: bir muddat tizim ikkala omborga bir vaqtda yozadi, tarix fonda ko‘chiriladi, ma’lumot solishtiriladi va faqat shundan keyin o‘qish yangisiga o‘tadi. Oxirgi qadamgacha har doim ortga qaytish mumkin.
Internet-do‘kon yaratish qancha turadi
Qisqacha: katalog, savat, to‘lov va admin-panelli ishlaydigan do‘kon $22 000 dan turadi va 9–14 hafta oladi. Quyida — bu summa nimalardan tuziladi, uni nima sezdirmay shishiradi va nimada tejash mumkin emas.
Mobil ilova yaratish qancha turadi
Qisqacha: bitta kod bazasidagi iOS va Android uchun ilova $48 000 dan turadi va 14–20 hafta oladi. Narxning asosiy omili ekranlar soni emas, mantiq va integratsiyalarning murakkabligi.
Korporativ sayt qancha turadi
Qisqacha: noyob dizayn, tahrirlanadigan kontent va arizalari bo‘lgan korporativ sayt $12 000 dan turadi va 5–8 hafta oladi. Lending $6 000 dan, shaxsiy kabinetli portal $28 000 dan tushadi.
Telegram-bot va mini-ilova qancha turadi
Qisqacha: menyu, arizalar va bildirishnomali bot $9 000 dan turadi va 4 haftada qilinadi. Katalog, savat va to‘lovli Mini App — $15 000 dan. Agar to‘laqonli ilova hali oqlanmasa, bu onlayn sota boshlashning eng tez usuli.
CRM yoki ERP: biznesingizga qaysi biri kerak
Qisqacha: CRM hali kelmagan pul — mijozlar va bitimlar uchun javob beradi. ERP kompaniya ichida allaqachon bor narsa uchun: ombor, xaridlar, ishlab chiqarish, moliya. Boshlashni deyarli har doim CRM dan kerak.
Dasturlash pudratchisini qanday tanlash va yutqazmaslik
Qisqacha: portfolioga ham, narxga ham emas, smetani qanday hisoblashiga va shartnomada manba kodi haqida nima yozilganiga qarang. Portfolioda birovnikini ko‘rsatish, narxni pasaytirish mumkin, bu ikki bandni esa soxtalashtirish qiyin.